Na de bevalling besef je al snel, dat het gewone leven gewoon doorgaat. Met dat verschil dat de baby deel uit maakt van je nieuwe gezinssamenstelling en dat je daarnaast ook nog andere bezigheden hebt. De matidhyan leert je oefeningen en behandelingen die erop gericht zijn om je conditie van voor de zwangerschap weer zoveel mogelijk te herstellen. Aandacht wordt besteed aan het herstel van de hormonale en emotionele balans. Ook deze cursus wordt verrijkt met een cursusboek gericht op deze speciale periode. Er wordt geput uit de kennis van generaties en andere culturen. Daar waar duidelijke overeenkomsten zijn, is de informatie toegevoegd aan het cursusmateriaal.

Het was rond het eind van 1990 dat er bij mij een zwangere vrouw op de yoga les kwam die ook verloskundige was. Zij was enthousiast over de lessen. Voor haar waren de lessen yoga voor zwangeren een moment waarop zij haar aandacht even helemaal op zichzelf en de relatie met de baby kon richten. Dit heb ik heel vaak gehoord van deelnemers. Dikwijls komen zij naar de yogalessen als zij van het eerste kind zwanger zijn en zijn op dat moment nog werkende en dikwijls druk bezette vrouwen.

Ik sprak er met deze aanstaande moeder/verloskundige over dat er een grote tegenstelling zit in de periode van de zwangerschap en de periode na de bevalling. Namelijk deze: als aanstaande moeder gaat men leren zich bewust met de baby in de buik te verbinden, terwijl na de geboorte en eigenlijk al tijdens de bevalling er bewust afscheid wordt genomen van de periode van zwangerschap. Zij onderschreef dat dit iets was dat zij inderdaad in haar praktijk ook tegen kwam en dat daar eigenlijk meer aandacht aan besteed diende te worden. Zo ontstonden in het ganesha-centrum voor yoga en ayurveda, de lessen matidhyan, - aandacht voor de moeder. Een kenmerkend uitgangspunt is de moeders bewust te maken van de verantwoordelijkheid die zij dragen ten aanzien van hun herstel. Dit is van fundamenteel belang voor het hervinden van haar lichamelijke en emotionele evenwicht.

Veel jonge moeders kunnen moeilijk afscheid nemen van de periode dat de baby in de buik groeit en kunnen hierom in een proces terecht komen, waarbij de baby het leven van de jonge moeder regeert. Zij kan niet tot een daadwerkelijke verwerking en herstel van haar bevalling kan komen. dit is een situatie die heel vaak voorkomt, veel vaker dan men denkt.

De meeste vrouwen die juist zijn bevallen hebben zich redelijk tot goed voorbereid op de bevalling. Wanneer zij het voordeel hebben gehad van de yoga voor zwangeren zal het scala van fysieke oefeningen (asana's), hen ook na de bevalling tot steun kunnen zijn. Hebben zij tijdens de cursus behalve de adem- en energie beheersing (pranayama) en de ontspanningsoefeningen (yoga nidra) ook de kringspieroefeningen en de warme sesamoliemassage voor het hele lichaam (abhyanga) geleerd, dan hebben zij de belangrijkste gereedschappen in handen voor een evenwichtig herstel van de hormoon spiegel.

Er wordt echter over het algemeen na de bevalling weinig met de oefeningen gedaan. De reden hiervoor blijkt te zijn dat de jonge moeders niet of nauwelijks zijn voorbereid op de grote veranderingen van de eerste paar dagen na de bevalling en daarna, de vermoeidheid die tijdens de eerste 6 weken kan ontstaan. Bevallen eist over het algemeen al hun kracht op, lichamelijk en emotioneel.  De matidhyan zet de belangrijkste oefeningen nog eens op een rijtje en plaatst die in de veranderde levensomstandigheden.

Een bron van inspiratie werd het boek kama sutra for women van vinod verma. Deze schrijfster is in de moderne geneeskunde even thuis als in de ayurveda en raja yoga van het oude india. Zij schrijft in het hoofdstuk 'zwangerschap, bevalling en seksualiteit' over de tijd na de bevalling: 'dit is voor een vrouw een nogal ingewikkelde en moeilijke periode, die veel organisatievermogen vraagt. Je bent door de bevalling verzwakt en kwetsbaar. Je hebt nu de verantwoordelijkheid voor een kleine baby die in het begin volledig van jou afhankelijk is. Daarbij komt dat je partner verwacht dat dit het moment is om jullie belemmerde seksuele leven te hervatten. Zij onderschrijft in haar boek het belang van asana's, pranayama, yoga nidra en abhyanga.

De zwangerschap duurt 9 maanden. 'Geef jezelf ook weer 9 maanden voor herstel', is het motto. In de nieuwe samenstelling van het gezin hebben de moeder en de baby tijd nodig om te leren leven als aparte individuen. Tijdens de matidhyan wordt erop gewezen om, in elk geval zo'n 40 dagen, teveel spanningen van buitenaf te vermijden, zich regelmatig te laten masseren met warme olie of een zelfmassage met warme olie te doen, zich aan het nieuwe ritme aan te passen in eigen tempo, omdat met een baby de dagindeling heel anders wordt.

Het kan dan misschien moeilijk zijn om te komen tot rek- en strekoefeningen, vitaliserende oefeningen of massage, vooral als er meer kinderen in het gezin zijn. Maar de tijd die de vrouw hieraan besteedt wordt beloond met nieuwe energie en kracht.

Afhankelijk van het verloop de bevalling zal zij bepaalde oefeningen in een eerder of later stadium kunnen doen. al vrij snel kan er met lichte oefeningen worden begonnen. Als oefeningen niet goed aanvoelen, bijvoorbeeld vanwege hechtingen, kan zij de oefeningen eenvoudiger of later doen. Zij dient het gezonde verstand te gebruiken. Na een keizersnee wordt bij twijfel advies aan de gynaecoloog gevraagd voordat men gaat oefenen. Overigens worden de kringspieroefeningen in dit geval sterk aanbevolen.

Er zijn slechts een aantal lessen nodig om de vrouwen inzicht te geven in het bewaken van een harmonieuze leefstijl. De deelnemende vrouwen spreken hun grote dankbaarheid uit over de kennis overdracht die plaats vindt tijdens de lessen. Een kennis overdracht die hen ten dienste kan staan voor het verdere leven.

Aafke de geus

top